Asap daripada serangan 28 Februari mungkin telah reda, tetapi kabus politik di Tehran semakin tebal. Selama berdekad, Republik Islam Iran bergantung kepada satu titik kuasa yang mutlak: Ali Khamenei. Hari ini,
anaknya Mojtaba Khamenei memegang gelaran Pemimpin Agung—sekurang-kurangnya di atas kertas—namun kehilangan beliau daripada pandangan awam mencetuskan tanda tanya besar. Pada pendapat saya, kita sedang menyaksikan desentralisasi huru-hara di mana ketiadaan penengah yang jelas menjadikan Iran lebih tidak menentu dan berbahaya berbanding sebelum ini.
Adakah Mojtaba Khamenei Benar-benar Memerintah Iran?
Naratif rasmi menyatakan Mojtaba Khamenei telah mengambil alih jawatan Pemimpin Agung. Namun, dalam sistem teokrasi, kuasa bukan sekadar jawatan tetapi juga persembahan; jika anda tidak kelihatan memimpin solat Jumaat atau mendamaikan puak-puak yang bertikai, adakah anda benar-benar memegang mandat? Laporan mengenai kecederaan beliau, yang mungkin menyebabkan beliau sukar bercakap, menunjukkan beliau hanyalah pemimpin hantu. Ini bukan sekadar krisis kesihatan; ia adalah kegagalan sistemik yang mematikan fungsi Fasl al-Khitab (kata putus) dalam pentadbiran Iran.
IRGC: Tentera Tanpa Kawalan Politik
Apabila tangan besi di Pejabat Pemimpin Agung mula melonggar, Kor Pengawal Revolusi Islam (IRGC) telah beralih daripada perisai rejim kepada pemacu utama dasar negara. Di bawah pimpinan Ahmad Vahidi,
IRGC kini membuat keputusan operasi unilateral—seperti penutupan Selat Hormuz—yang terpaksa dipertahankan oleh cabang diplomatik kemudiannya. Pendekatan bertindak dahulu, berstrategi kemudian ini adalah resipi kepada peningkatan konflik yang tidak disengajakan. Apabila tentera menetapkan rentak perang tanpa pengawasan politik, jalan menuju gencatan senjata menjadi hampir mustahil untuk ditemui.
Mengapa Diplomasi Pezeshkian-Araghchi Menemui Jalan Buntu?
Presiden Masoud Pezeshkian dan Menteri Luar Abbas Araghchi kini hanya memainkan peranan sebagai hiasan diplomatik. Mereka mewakili kerajaan yang mempunyai tanggungjawab untuk berbincang tetapi tidak mempunyai kuasa untuk memutuskan. Kita melihat perkara ini dengan jelas apabila Araghchi teragak-agak mengenai status Selat Hormuz—beliau sendiri tidak pasti apa yang telah diputuskan oleh pihak tentera. Bagi AS dan Israel, berunding dengan Tehran sekarang ibarat cuba menandatangani kontrak dengan syarikat yang CEO-nya hilang dan pengawal keselamatan yang mengawal bilik mesyuarat.
Mohammad-Bagher Ghalibaf: Peluang di Tengah Kekosongan
Speaker Parlimen Mohammad-Bagher Ghalibaf telah muncul sebagai tokoh paling menonjol di Tehran, bertindak seolah-olah beliau adalah perantara yang dilantik sendiri. Sebagai bekas komander IRGC, beliau merapatkan jurang antara golongan tegar (hardliners) dan birokrasi pragmatik. Walau bagaimanapun, diplomasi freelance Ghalibaf adalah sangat berisiko. Tanpa restu terbuka daripada Mojtaba Khamenei, janji-janjinya kepada perunding antarabangsa tidak mempunyai berat politik yang cukup untuk menjamin sebarang perjanjian damai.
Selat Hormuz Sebagai Tuas Ekonomi Yang Terdesak
Keputusan untuk mengekalkan penutupan Selat Hormuz bukanlah langkah strategik yang bijak, sebaliknya ia adalah tanda terdesak. Dengan sekatan AS ke atas pelabuhan Iran dan ekonomi yang merudum, rejim menggunakan satu-satunya suis pemati (kill switch) yang mereka ada. Namun, suis pemati bukanlah satu strategi jangka panjang. Dengan memegang bekalan tenaga dunia sebagai tebusan semasa kepimpinan domestik sedang bergolak, Iran sebenarnya menjemput lebih banyak serangan kinetik berbanding memaksa pengunduran diplomatik pihak lawan.
FAQ: Memahami Krisis Kuasa di Iran
Siapakah yang sebenarnya memimpin tentera Iran sekarang?
Kor Pengawal Revolusi Islam (IRGC), yang diketuai oleh Ahmad Vahidi, memegang kuasa praktikal paling besar buat masa ini. Walaupun Mojtaba Khamenei adalah Ketua Komander nominal, IRGC beroperasi dengan autonomi yang luas, mengarahkan sekatan di Selat Hormuz dan menyelaraskan tindak balas proksi serantau tanpa pengawasan tradisi daripada Pemimpin Agung yang kelihatan.
Adakah kerajaan Iran sedang runtuh dari dalam?
Tidak, jentera pentadbiran masih berfungsi, tetapi ia kehilangan penyelarasan. Kepresidenan, parlimen, dan tentera semuanya beroperasi dalam silo atau kelompok masing-masing. Ini bukan keruntuhan dalam erti kata revolusi, tetapi perpecahan di mana pusat kuasa yang berbeza mengejar taktik yang bercanggah disebabkan kekosongan kepimpinan di puncak.
Mengapa Mojtaba Khamenei tidak muncul di khalayak ramai?
Laporan yang sahih, termasuk daripada New York Times, menunjukkan Mojtaba Khamenei mengalami kecederaan parah semasa serangan awal pada 28 Februari. Ketiadaan beliau menunjukkan kecederaan tersebut—dilaporkan di bahagian muka—menghalang keupayaan beliau untuk bercakap atau memaparkan imej kekuatan yang diperlukan untuk peranan Pemimpin Agung.
Bagaimanakah kekosongan kepimpinan ini menjejaskan rundingan damai?
Ia membekukan sebarang kemajuan. Untuk mencapai sebarang perjanjian, cadangan yang bersatu diperlukan. Pada masa ini, diplomat (Araghchi) mahu berbincang, parlimen (Ghalibaf) mahu berunding secara pragmatik, dan IRGC mahu meningkatkan ketegangan. Tanpa Pemimpin Agung untuk memilih satu hala tuju, Iran tidak boleh memberikan komitmen kepada perjanjian yang mengikat.
Comments
Post a Comment